.

Met de eerste, officiele radio-uitzending van ingenieur Hanso Henricus Schotanus a Idzerda begint de rijke historie van de publieke omroep. Zelf verzorgt Idzerda gedurende vijf jaar vier uitzendingen per week, totdat hij wegens geldgebrek moet stoppen. Zijn concurrent, de Nederlandse Seintoestellenfabriek (NSF) blijft van alle initiatieven als enige over. Het hoofddoel van de zenders is tot dan toe geweest om technische sleutelaars te informeren en amuseren.

Programma's zijn bestemd voor een selecte groep mensen, de technici. De NSF wil echter het grote publiek bereiken. Onder leiding van Willem Vogt wordt de Hilversumse Draadloze Omroep (HDO) opgericht die gebruik maakt van de fabriekszendmachtiging van de NSF. Primair doel is geld verdienen. De allereerste omroep in Nederland is dus een commerciele omroep geweest! Het gevarieerde programma-aanbod slaat aan en het aantal luisteraars stijgt enorm.

Natuurlijk zijn er ook mensen tegen de komst van de radio. Naast de muziekindustrie, wordt vooral in rechts-orthodox-protestantse kringen de radio verworpen als een 'opzichtige uiting van de moderne, snel verloederende samenleving'. Andere confessionele groepen zien echter positieve mogelijkheden van de radio en willen ook gaan uitzenden. Al snel ontstaan de NCRV, KRO, VARA en VPRO. Elk willen ze hun eigen ideologie verspreiden via het nieuwe medium. Ze huren 's avonds zendtijd bij de HDO. Vogt vindt het maar niets, want de HDO wil juist een algemene omroep zijn. Later verandert de HDO in de AVRO. Vanaf de jaren '30 gaat de overheid zich meer bezighouden met de invulling van de publieke omroep. Er mag geen reclame worden gemaakt en elke omroeporganisatie moet een rechtspersoonlijkheid bezitten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontstaan er opnieuw plannen om te komen tot een Nationale Omroep. De vooroorlogse omroepen zijn hier fel op tegen en krijgen na de oorlog hun zendtijd terug op voorwaarde dat er meer samengewerkt wordt tussen de omroepen. Daartoe wordt in 1947 de Nederlandse Radio Unie opgericht voor gezamenlijk beheer van de facilitaire voorzieningen.

Tijdens de wederopbouw kent de radio een ongekende bloei. Omroepen groeien als kool totdat de televisie met uitzendingen begint. De luistertijd naar de radio neemt drastisch af. Aan de andere kant krijgen de publieke omroepen te maken populaire, illegale radio- en televisiezenders als Veronica en de Reclame Exploitatie Maatschappij (REM, later TROS). Als reactie hierop wordt Hilversum 3 opgericht. Deze zender zendt vooral lichte muziek uit. Technische ontwikkelingen in de jaren '70 zorgen ervoor dat meer zenders kunnen gaan uitzenden. Er ontstaan experimenten met lokale omroep, die later een in de wet vastgelegde plaats krijgen in het medialandschap. Het publiek bestel krijgt het zwaar te verduren. TROS en Veronica tonen aan dat het publiek duidelijkheid wil. Een gevolg hiervan is dat de publieke omroepen de zenderkleuring invoeren. Met de komst van een vijfde, speciale doelgroepzender wordt de naam 'Hilversum' gewijzigd in 'Radio'.

Op 1 januari 1988 treedt de Mediawet in werking. De overheid wil meer afstand nemen van de omroep. De wet regelt verzelfstandiging van de regionale omroepen en het facilitaire bedrijf van de NOS. We hebben al gezien dat de alleroudste zender, de Nederlandse Seintoestellen Fabriek/Hilversumse Draadloze Omroep (HDO), een omroep begint uit pure, commerciele overwegingen. Er moet geld verdiend worden, maar de publieke omroepen verstoren dit doel. In de jaren '90 keert de commerciele omroep terug. Commerciele omroep is bij de Mediawet verboden, maar komt via een achterdeur binnen: via de kabel als zogenaamde 'buitenlandse zender', in 1992 wordt door een wijziging van de Mediawet, binnenlandse commerciele omroep mogelijk via de kabel en ether.


Laatste wijziging: 27-11-2001 18:38:24





Nieuwsbrief

Elke dag vers nieuws in je mailbox?

Satelliet Nieuws

Wekelijks vers sat nieuws in je mailbox?

Tips-Info

1-8-2009

Add to Google

.